| Вiтаю, дружа! |
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
|
Адам, цудоўна. Шмат чаго ёсьць спрэчнага, але наогул меркаваньне слушнае. Крыўда й сапраўды сталася рысай беларусаў. Хвароба акрэсьлена яскрава, па-глёбусаўскі таленавіта. А як наконт лекаў? Што прапануеш? Раману Прапаную праўду пісаць, а не фікцыі. Па маіх назіраннях, твой любімы жанр - інтэрнэтная палеміка, форумныя дыскусіі Доказы на маніторы. Адаму: Дык ты што, вырашыў зусім ад мастацкай літаратуры адмовіцца, што толькі праўду пісаць будзеш? Цікава, а з чаго пачнеш? Можа крыху распавядзеш пра сваю каманду з сарака, згодна дадзеных Аркуша, чалавек? А што тычыцца майго ўдзелу ў дыскусіях, то лічы гэта спробай пяра. Павінен-жа я дзесьці сваё пяро вастрыць. Ня ў кожнага-ж ёсьць такая цудоўная магчымасьць як зь дзяцінства знаходзіцца пасярод пісьменьнікаў. Вось і прыходзіцца адтачываць сваю мову, стыль і г.д. удзельнічаючы у дыскусіях. Дык я й не хаваю гэтага "злачынства"? А калі не хаваю, дык навошта доказы? Дык калі пачуем праўду? Га, Адам? Глядзі ня абламай пяро аб гэта каменнае сэрца Блискучий текст, пане Адам! Дякую. Усьмешліваму: Маё пяро аблламаць немагчыма, бо яно віртуальнае, як і Ваша ўсьмешка. а мне не падабалася :-( калі чытаў тыя карацелькі Глёбуса, меркаваў - во піша гэтак чалавек, бо так думае, і не баіцца выказаць свае думкі, нават непрыемныя для іншых. Зараз здаецца: піша й наўмысна прыдумляе, каб пакрыўдзіць. Магу памыляцца, але мне гэта не падаецца як нешта добрае. Пэўна, трэба неяк разварушыць балота, разагнаць хвалі ў стаячай вадзе, і правакацыі маглі б вызваць актывізацыю. А вось адмыслова намагацца пакрыўдзіць - ня вельмі текст сподобався тому, що: по-перше, чесний по-друге, провокаційний, по третє, добре написаний порядок пунктів можна міняти місцями, це не суттєво часто-густо такі речі проходять повз вуха й очі тих, до кого вони спрямовані може, так треба. може. але це краще за болото. пробачте Лапцёнку Не намагаюся я, а з лёгкім сэрцам натую гісторыі пра сУчаснікаў, пра херояў нашага часу. Тут, на Літары, рыхтую пляцоўку для іх з'яўлення, цяжкі занятак. Бо была мадам Забужка і выпарылася, літаральна прапала. Куды? Можа на Палічку пайшла пагуляць, да Алены Лапцёнак, жонкі Андруся Лапцёнка, а не жонкі Зміцера? Ці трэба на літары СуЧАСНІКІ? Вось што мяне цікавіць. :-) трэба пазнаёміцца з гэтымі Андрусем і Аленаю. Бо ўжо другі раз называюць, у мяне можа нат комплекс нейкі стварыцца Свядомае жаданне пакрыўдзіць іншага - вельмі непрыгожа,бо гэтак жа могуць пакрыўдзіць і самаго крыўдзіцеля! А Лапцёнкаў у Менску шмат: у братоў- Мікалая,Сяргея і Васіля былі таксама сыны.Ігар Мік.Лапцёнак быў нач.дзярж.выдавецтва. Ната: Асабліва агіднае пачуцьцё выклікае ў мяне падкрэсьленае жаданьне пакрыўдзіць іншага‚ ведаючы што гэты іншы ня можа адказаць тым-жа самым з розных прычынаў. Напрыклад з той‚ што яму не дадуць такой-жа высокай трыбуны‚ якая заўсёды да ўслугаў "крыўдзіцеля". Зьмітру: Ці ня мог-бы ты прывесьці цытату‚ дзе Глёбус намагаўся менавіта з умыслам пакрыўдзіць. Я перапахаўшы ягоны артыкул можа зь дзесятака разоў‚ такога не знайшоў. Гэта хутчэй сумная канстатацыя факту. 2 raman. Спачатку хацеў адказаць: "мабыць і не было там гэтакіх слоў - наўмысна, пакрыўдзіць. гэта толькі маё ўспрыманьне. гэткі прысмак пасьля артыкулу застаўся". Але во зараз праглядзеў зноў - ды амаль адразу ў вочы трапіла: "Спачатку хаатычна, а цяпер свядома і разважліва я крыўджу людзей." Гэта цытата. артыкул спадабаўся дык і чакала такой жа яскравай дыскусіі, бо ён /артыкул/ як бы і незавершаны, як бы і бачыцца ..працяг вось зараз будзе - і дзе? Глобус, канешне, вядомы крыўдзіцель, толькі дзе б і калі беларус /не Глобус, а нават нейкі другі беларус/ адкрывае рот каб прамаўляць - можна не сумнявацца - гэта будзе яна - Крыўда Тэкле: Цікава‚ а чаму я калі рот адчыняю‚ то ня льюцца адтуль словы крыўды‚ ці жальбы? ЗміЛу: Ведаючы збольшага Глёбуса‚ магу пагадзіцца‚ што ён можа й не такое напісаць. Я наогул дзіўлюся‚ што ён не напісаў‚ што з Богам барукаўся. Ён і гэта можа. Але пісаць і дзеяць гэта дзьве вялікія розьніцы. Вось калі-б ён напісаў: "я падыйшоў да Аркуша й даў яму ў вока". Гэта ўжо штосьці вартае абмеркаваньня. Наколькі сабранай мной пра яго інфармацыі можна верыць‚ сам ён мухі не пакрыўдзіць. Праўда кажуць‚ што скныра Але які беларус/ка лёгка выпусьціць даляр‚ рубель‚ літ‚ злоты са свей потнай далоні? Раман :-) Па першае, наколькі я разумею, Глобус "крыўдзіць" Аркуша не зьбіраецца. Яны так бы мовіць па адзін бок, свае. Да таго ж зброя Глобуса - не кулаком у вока, а на паперке, словам. Здаецца мы пераходзім да абмеркаваньня асобы :-) Калі разглядаць "Сучаснікі" як цалкам мастацкую з'яву, то гэта - цікавы цыкл,ёсць нейкая пазнавальнасць характараў, тыповых праяваў межчалавечых зносін. Як мастацкі твор цыкл можа існаваць.Назіранні часам дакладныя, часам не.Іх можна разглядаць як практыкаванне ў замалёўцы рыс,падглежанных у жыцці.Пытанне у тым,што персанажы бунтуюць, не жадаюць быць, як у вядомым мультфільме - "сосчитанными". Яны маюць імёны і крыўдуюць не віртуальна, а рэальна, вось у гэтым асноўная маральна-прававая калізія. Думка, якая свярэбіла мяне, калі знаёмілася з чарговымі нататкамі А.Глёбуса, " а навошта яму столькі новых ворагаў?" Змітру: Дык ты-ж першым пачаў Павер мне‚ браце‚ што няма для пісьменьніка горшага ворагу чым іншы пісьменьнік зь іншай творчай суполкі. А вось наконт паперкі й слова Дык я здаецца высказаўся досыць ясна калі адказаў Наце. Наце: Вы дзіўная асоба‚ далібог‚ бо мужчыну‚ - калі ён сапраўдны мужчына‚ а не уласьнік "яйканоскай гаспадаркі"‚ - патрабуецца супернік‚ чытай вораг. Асабліва ён‚ вораг‚ патрабуецца тады калі пачынае адчуваць унутранны крызіс‚ ці нейкі дыскамфорт. З гэтай-жа прычыны пачынаюцца й войны паміж дзяржавамі Жанчыне для творчасьці, відаць, таксама патрэбны вораг. Нешта мне не пішацца, калі ўсё добра :) Алісе Каханне патрэбна:)))) Крыўдна было бачыць Глёбуса на БТ па пытаньннях беларускай мовы.Трэба болей размаўляць ўдома на роднай мове..ГЭтае чёканьне вельмі рэжа па сэрцу. Гадоў з 5 я не быў на БТ. Крыўдуй далей "ўдома". Такіх, у якіх сырца ў вушах, я не шкадую. KRZYWDA esej geopolityczny A kto tam idzie, a kto nadchodzi? W licznej gromadzie, w całym narodzie? To Białorusy. A co przynoszą na krwawych rękach, na barkach, które zgięła udręka? Swoją krzywdę. A dokąd z krzywdą swoją tak kroczą? Czyim pokazać ją pragną oczom? Światu całemu. A kto nauczył tłumy tych ludzi krzywdę nieść swoją, kto sen ich zbudził? Bieda, nieszczęście. A co zachciało się tłumom onym, ślepym i głuchym, wiecznie wzgardzonym? Pragną być ludźmi. Janka Kupała przeł. Józef Łobodowski Najbardziej tradycyjny motyw naszej literatury to krzywda. Na czym polega krzywda Białorusina? Gdy słyszę słowo "krzywda", mimo woli przychodzi mi na myśl wiersz Janki Kupały "A kto tam idzie?". Wiersz przełożony na sto języków, wiersz, bez którego nie może się obejść żadna antologia tutejszej poezji, wiersz, którego ostatni wers - "Pragną być ludźmi" dla wielu patriotów stał się hasłem w walce o niepodległość Ojczyzny. Dla wielu, ale nie dla mnie. Gdybym to ja pisał podobny wiersz, zmieniłbym główny motyw. U Kupały Białorusini niosą "krzywdę swoją", by pokazać ją "światu całemu". Według mnie, zgodnie ze wszystkimi kanonami folklorystycznymi i etycznymi tradycjami, Białorusini powinni udowadniać i pokazywać swoją prawdę. Bezsprzecznie. Niechby nagą, niechby prawdę, co w oczy kole. Niechby ona była sama, szczera i święta. Kto i co krzywdził i krzywdziło Białorusina Kupały? Według wersji proroka-pieśniarza, w latach 1905-1907 krzywdziła go bieda i niedola, bo był głodny, nieuczony, źle odziany i w łapcie obuty. Tyle, że sam Iwan Daminikowicz Łucewicz zarabiał nieźle, ubierał się dostatnio, żył dobrze. Ale Iwan Łucewicz to jedno, a Janka Kupała i jego bohater literacki - to zupełnie co innego. Ówczesna literatura obfitowała w różnych skrzywdzonych, wykrzywionych, poniżonych nieszczęśników. Czytelnicy im współczuli. A Kupała szanował swoich czytelników. Mijały lata. Pokrzywdzonych łapcionogów zastąpili sympatyczni towarzysze lotnicy z mądrymi chłopczykami. Zastąpić zastąpili, ale prawdy nie powiedzieli, krzywda i prawda wciąż walczyły ze sobą w bajkach i sercach Białorusinów. Jaką krzywdę nosi dziś w duszy Białorusin? Czuje się krzywdzony przez: sąsiadów, którzy lepiej żyją, sklepy, w których znika żywność, przełożonych, którzy kradną jego mizerne zarobki… Pod pewnymi względami jego narzekania pokrywają się z narzekaniami przodków, ale jest pewna istotna różnica. Ponad wszystko dzisiejszy Białorusin czuje się skrzywdzony przez tego, kto ośmielił się powiedzieć: sam jesteś winien wszystkich swoich bied i nieszczęść. Wcześniej było wielu winnych: panowie, słudzy, Polacy, car, Rosja, bolszewicy, Niemcy, szpiedzy, imperialiści, komuniści… Teraz został sam, a obrażać się na samego siebie jakoś niezręcznie. Na pokrzywdzonych kołki ciosają, obdzierają i dają po uszach. Białorusin o tym wie i starannie szuka winnych, i znajduje wokół mnóstwo krzywdzicieli. Wszyscy, którym Białorusin zazdrości, to krzywdziciele. Początkowo chaotycznie, a teraz świadomie i konsekwentnie krzywdzę ludzi. Skoro u moich czytelników poczucie krzywdy jest jednym z najsilniejszych uczuć, dlaczego miałbym nie zagrać na tej strunie? Zamieści się w gazecie jakąkolwiek prawdziwą historię o pewnym B., a przy spotkaniu wita się i zadaje pytanie: "Czy nie obraził się Pan na mnie, szanowny Panie B.?" "Nie, nie, skądże… Obrażać się w moim wieku?" A w oczach ocean krzywdy aż faluje. W starożytnych Indiach najmądrzejsi pisarze uważali, że tekst może wywoływać bardzo ograniczoną liczbę uczuć, nie więcej niż dziesięć. Poczucia krzywdy wśród nich nie było. Zapewne starożytny czytelnik, widząc krzywdzący tekst, albo złościł się i gniewał, albo przerażał się i lękał. Mój nowoczesny czytelnik albo nadyma się i czuje skrzywdzony, albo się z pokrzywdzonych śmieje. Komuś może się wydawać, że mówię i piszę dla tych, którzy się uśmiechają… Nieprawda. Mówię, piszę i drukuję teksty dla obdarzonych poczuciem krzywdy, dla prawdziwych Białorusinów. Zauważyłem jeszcze coś: część białoruskich twórców zginęła od niedostatku krzywdy. Czy może formułując jeszcze dosadniej: zginęli od niewiarygodnej porcji miłości, która na nich spłynęła. Specjalnie nie będę wskazywać tych osób z nazwiska, bo w niniejszych rozważaniach powinno zostać tylko jedno imię - Janka Kupała, z którym prowadzona jest polemika, i który tak samo cieszył się za życia powszechnym szacunkiem, uznaniem, miłością i popiersiem na gmachu teatru. Ponieważ moich popiersi na teatrach i kinach na razie nikt nie stawia i ginąć z miłości tak samo w żadnym razie nie zamierzam, będę kontynuować literackie zabawy z poczuciem krzywdy. Co jeszcze jest ważne w grach z krzywdą? Znacznie różni się ona od obrazy. Poczuć się skrzywdzonym to jedno, a obrazić się - coś zupełnie innego. Obrazić to jak zadać razy, jak ciąć nożem. Dlatego za obrazę ciąga się po sądach, wlepia mandaty, niszczy teksty. Skrzywdzić - to znaczy pokazać coś skrzywionego, wymalować odchylenie od normy, przeprowadzić krytykę w karykaturalnej formie i nie rozminąć się przy tym z prawdą. Aby skrzywdzić człowieka prostego, wystarczy rzucić mu w twarz jedno brzydkie słowo, natomiast jednostkę twórczą skrzywdzić znacznie trudniej. Najprostsza reakcja, którą on wybierze, to niezauważenie twoich słów, co więcej, zacznie on wzywać innych, by też nie zwracali uwagi na twoje dziwactwa. Zostaniesz, by tak rzec, skreślony z użycia. Będziesz pracować, pisać, występować - a w odpowiedzi cisza, głusza i milczenie. Wiesz doskonale: oni cię słyszą, rozumieją, czują się skrzywdzeni, ale nie odpowiadają. Ale nie na długo to pomoże, bo pierwszymi, którzy wypowie się w obronie milczących pokrzywdzonych, będą ich następcy. Najważniejsze to doczekać się przyjścia nowego pokolenia, nie pozostać wyłącznie wśród rówieśników i starszych. A rozpoczynanie pojedynków z następcami jest nader ryzykowne, bo jeśli oni wybiorą taktykę przemilczania, to ty i twoja twórczość możecie zostać ostatecznie zapomniani. A mimo to warto zaryzykować, ale krzywdzenie trzeba przemieszać z pochwałami, obrazie niech towarzyszy liryka i komplementy; tym samym następcy zostaną podzieleni na swoich i obcych, naszych i nie naszych. Czekają, byś im to powiedział, więc mówisz: nasi mają przyszłość, a obcy nie, i niech nie czują się pokrzywdzeni. Adam Hlobus 05.01.2001 przeł. Katarzyna Kotyńska www.pk.i7.pl/asp/ppk.asp?dzial=16&artyku Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|