| Вiтаю, дружа! |
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
|
Ideja davac premiju imia Karatkevicha za liepshy detektywpa-mojmu, znievazhalnaja dlia jahonaj svietlaj pamiaci. Karatkievich byw najliepshym bel. pismiennikam svajho chasu, i liepshaje w jimheta zusim nie detektywny zamies. Nie razumieju, chamu xtosci wvies chas robic z jaho hetkaha "idealnaha stvaralnika maskultu"? Za histarychny ramanjashche bylo b siak-tak, alie j heta na Karatkievicha zamala. Shto da mierkavannia sp. Arkusha: abodva kshtalty litaratury zviazanyja j vyznachajuc jejny wzroven. Tam, dzie bolsh surjoznyx pismiennikawtam i maskult bolsh jakasny, roznastajny, prafesijny. Tamu pavodlie wzrowniu maskultu ilha cudowna vyznachyc ahulny wzrovien usiaje bielaruskaj litaraturyadnak heta nie aznachaje, shto kab uzvysic hety wzrovien, treba wzvyshac pieradusim uzroven maskultu, heta paprostu lahichnaja pamylka. :-)) Akramia taho, shto da jakoha kshtaltu litaratury naliezhyc, pavinien vyznachac chytach, a nia sam pismiennik. Zajavy kshtaltu "jastvaralnik inteliektualnaj litaratury" mahchymyja tolki na Belarusi. Niama vyraznaj miazhy, u kozhnaha chytachasvajo mierkavannie na hety kont. Sionnia ty maskult, zawtrakult, i h.d. Tamu patrebnaja krytyka: nijakaja samakrytyka jaje nie zamienic. Alie krytykaheta zjava, jakaja josc reakcyjaj na pewnuju sacyjalnuju zamovu. Kali takoj zamovy niama, niama j krytyki. I jashche: inteliektualnaja litaratura j pisannie dlia samoha siabienia toje samaje. Byc "samomu sabie inteliektualam" nadzvychaj prosta. Алесь, а чаму такі перыёдык трэба ствараць і ствараюць за кошт НН? У НН былі іншыя мэты, НН не жоўтая газетка, прынамсі была. Чаму за кошт НН? Я меў на ўвазе выкарыстаць вопыт Андрэя як мэнэджэра. Максіму Вызначаюць не пісьменьнікі і нават не крытыкі, а парадыгмы і дыскурсы. Вызначае сытуацыя, попыт, мода etc. Напачатку трэба стварыць умовы: попыт, шляхі, мадэлі, крытэры і г.д. Можна раўналежна прысутнічаць у некалькіх парадыгмах. Бо любое акрэсьленьне і вызначэньне - умоўнасьць. Згодны - крытык патрэбны. Гэта неабходны элемэнт існаваньня літ.працэса. Нават чытача можа ня быць. Бо чытач - гэта толькі неабходны элемэнт кніжнага рынку. А літаратура і кніжны рынак -крыху розныя рэчы. Літаратура можна існаваць і без кніжнага рынку, як, напрыклад, беларуская. Для літаратуры галоўнае - мысьліўны дыскурс, зьмены парадыгмаў, эсітэтычных дамінантаў, школаў. Для літаратурнага працэсу патрэбны аўтары і іх творы, крытыкі і літаратуразнаўцы. У век інтэрнэту і паманажальнай тэхнікі роля выдаўца ўсё больш драбнее. Вядома, добра, калі існуе здоровы кніжны рынак. Але ён уплывае на літ.працэс ускосна, няма прамой сувязі яго ўплыву. Калі Раман гаворыць пра чытача, ён гаворыць пра кніжны рынак, а не пра літаратуру. Таму я і Раман па-рознаму разумеем, што такое "крутая проза". Для мяне гэта эстэтычны крытэр (інтэлекталізм+стыль+мова+віртуазнасьць іншых літ.наваротаў, карацей, прафесіяналізм), для Рамана - "маскультурны" крытэр (цікавасьць сюжэту+адпаведнасьць часу+інтрыга+і іншая "галівудзкасьць"). Кожны мае рацыю, але кожны гаворыць пра сваё. Aliesiu: Ja niazhodny z vami, shto Raman dbaje pieradusim pra "maskulturny" faktar. Zvodzic prabliemu chytacha da prabliemy rynku, kupli-prodazhu, kamercyjnascitypovaje stawliennie pismiennika. Vy lichycie (shto mianie nie zdziwliaje), shto litaraturaheta pieradusim tvorchasc, a wzho paslia pradukcyja. Ja lichu (hetaksama jak, prykladam, W.Benjamin i, mazhliva, sp. Raman) shto tvorchasctaksama pradukcyja. Kozhnaja tvorchasc maje svaju kashtownasc, bo spazhyvaje niejki chas vashaha zhyccia, patrabuje ad vas inteliektualnaj pracy, razumovyx vysilkaw. Halownaja kashtownasc praduktu tvorchasci, u takim vypadkuu jahonaj niepawtornasci j indyvidualnasci. Adnak litaratura nia josc mexanichnaj sukupnasciu indyvidualnasciaw. Kali zaraz usie w Bielarusi pachnuc shtosci pisac, jakasc nashaj litaratury ad hetaha nia wzvysicca. Litaraturaheta herarxija, jakaja arhanizujecca pavodlie abjektywnyx kryteraw. Hetyja krytery pavinien vyznachac nia kozhny pismiennik sam sabie: jany abjektywna dadzienyja tradycyjaj, chasam, hustam, u tym likupopytam chytachow. Kaniechnie, sub specie aeternitatis usie tvory adnolkava kashtownyja. Adnak z hliedzishcha epoxinie. Ja imknusia hliadziec na litaraturu z inshaha boku "barykady", albo liusterkaz boku chytacha, u jakoha sfarmavawsia pewny hust, i jaki maje da awtaraw svaje patrabavanni. Zrazumiela, shto litaratary hliadziac na hetaje pytannie inachaj. Vy navat kazhacie, shto litaratura nibyta mozha isnavac biez chytacha. Dlia vas jak litaratara litaraturarech samakashtownaja. Varta chytachu pachac vas krytyjkavac, jak vy jaho pachniecie abvinavachvac, shto jon "nie prasiok" vashaha inteliektualizmu, "nie daros" i h.d. Pa-vashamu, heta jahonaja vina, chytachova? Tady vy sa sp. Abramovichampownyja adnadumcy. Litaratura biez chytachaheta nie litaratura, a grafamanija. Chamu? Tamu shto vyznachyc, shto josc shto, niemahchyma. Kafka, prykladam, lichyw svaje tvory grafamanijaj, pakul ix nie adkryw Max Brod. Dy shto kazac, chytach implicytna wtrymany w kozhnym textu, bo wsie my, pieradusimchytachy. Alie nia budziem liezci w hushchar. Skazhu tolki, shto kalisci ja taksama lichyw, jak vy. Адаму: Давай шчыра па-беларуску сядзем побач ды ба пару хвілін забудзем хто пісьменьнік а хто чытач. Хачу я крыху распавесьці табе чаму я так "свирепствую" на літаратурных форумах. Мой шлях да беларушчыны быў нашмат больш складаны чымсьці ў цябе, як мне здаецца. Шмат было гэтаму прычынаў. Не апошняй зь іх была эмігарцыя. Яна ў мяне таксама была складаная. Жыву зараз ўжо ў трэцяй краіне. Фактычна да беларушчыны практычна я далучыўся дзесяць гадоў таму, - бо свае заляцаньні беларускасьцю ў Летуве й сваю ўласную тамтэйшую беларускую бібліятэку я сур'ёзна ня ўспрымаю, - і як кожны "нэафіт" палаючы патрыятызмам захацеў зрабіць штосьці практычнае. Гэтым тлумачыцца мая грамадзкая праца ў Канадзе й тут у ЗША, удзел у працы чарнобыльскіх дабрачынных фондаў. Хацелася штосьці практычнае штосьці рабіць. Вядома, як і кожны эмігрант, сачыў за падзеямі ў Беларусі, падтрымліваў БНФ. І быў моцна зьдзіўеллены калі бачыў тыя памылкі, якія робіць кіраўніцтва Фронтам. Нарэшце набраўшыся сьмеласьці напісаў ліст ад імя Міколы Ганько, старшыні ЗБК, абмеркаваў яго зь ім і паслаў яго ў Сакавіку 1993-га. Было ў тым лісьце прапанова ськіраваць агітацыйныя высілкі на барацьбу на барацьбу з карупцыяй. Мне Ганько тады яшчэ сказаў, што ніхто нас слухаць ня будзе. Такі атрымалася. Было яшчэ некалькі выпадкаў. Пасьля якіх я канчаткова зразумеў, што зболшага нашыя думкі ў Беларусі нікога не абыходзяць. Плюс было некалькі не надта прыгожых спраў з выкарыстоўваньнем тых грошай, што даваліся Дыяспарай. Таму я й шукаў што я, канкрэтны чалавек, магу зрабіць для Беларусі. Прыйшло разуменьне падтрымкі адзін аднаго, як гэта робяць жыды. Таму й было створана беларуская суполка, Адзьдзел БАЗА, тут, у Бостане. Ну а каб хлопцы без працы не сядзелі, я й пачаў іх заахвочваць каб набіралі ці сканавалі кнігі на "Беларускую Палічку". Сам зрабіў некалькі, заняўся перакладамі. А ў міжчасе займаўся грамадзкай працай, падтрымліваў асабістыя кантакты. Няма, прынамсі сярод сьведамых беларусаў, новоднага, хто-б ня цікавіўся літаратурай ці музыкай. Менавіта з гэтых гутарак і паўстала задума зусім зыйсьці з Дранікаў, - бо колькі можна таўсьці адно й тое-ж? - і пераключыцца на літаратуру. Бо гэта амаль адзінае што мы, беларусы-эмігранты, можам падтрымаць. Бо што вяжа беларуса-эмігранта да роднае культуры: беларуская кніжка, касэта музыкі, відэа, нейкая драбяза з мастацтва ды ўспаміны. Я цудоўна ведаю, што я амаль адзіны, калі ня лічыць Хтося, хто зь сяброў Адзьдзелу не палянуецца ўключыць комп і надрукаваць некалькі сваіх думак. Гэта сумная праўда. Камусьці шкада часу, хтосьці, асабліва з тых хто толькі прыехаў, перакананы, што іхныя думкі нікому ня цікавыя й ніхто іх слухаць ня будзе. Стан беларускай літаратуры не задавальняе нікога зь іх. Праўда ёсьць і такія хто кажа: - а хай яна згарыць гэна Беларусь і ейная літаратура! На шчасьце такіх няшмат. Можа Аркуш і мае рацыю, калі піша пра элітарную літаратуру. Але я на простым прыкладзе сяброў нашае супалкі бачу, што шэрагі чытачоў беларускіх радзеюць. Тое-сёе пішуць мне зь Беларусі. І з тых лістоў такая-ж карціна паўстае і ў Беларусі. Беларуская літаратура губляе сваіх чытачоў. Вось хвароба, прынамсі дыягназ хваробы. Каб толькі хто падказаў як лячыць гэтую хваробу. Лягчэй за ўсё зачыніць вочы й сьпяваць: "Всё хорошо прекрасная маркиза" Раман, нельга выпіць усю гарэлку і пералюбіць усіх жанчын, так і перачытаць усіх белпісьменнікаў нельга. Табе трэба выбраць аднаго і яго падтрымліваць. Наталка Бабіна даспадобы? Падтрымай. Вось жа знайшлася разумная жанчына і тваёй Амерыцы, ахвяравала грошы на зборнік Сыса. Калі падтрымаеш аднаго, удзячныя будуць усе. Калі ты вылучаеш сказ: беларуская літаратура губляе сваіх чытачоў, гэта дэструкцыя, а па-коўданаўску муйня. Каб згубіць, трэба мець. Калі мы што мелі? Адам, я не пагаджаюся з табой па адной простай прычыне: падтрымліваць трэба ня пісьменьніка, а кніжку. Бо можна ўбухаць у пісьменьніка ці паэта вялікія грошы і атрымаеш на выхадзе, так-бы мовіць, алькагольныя пары, ці запах францускае парфумы. Зараз Наталка Бабіна напісала дэтэктыў, а заўтра захочацца ёй напісаць нейкі сэнтымэнтальны, жаночы раман, ад якога мяне ванітуе. І штоп я яго таксама павінен падтрымліваць? Ну а пра згублентх чытачоў распавяду наступным разам. Зараз няма часу, бо гоняць мяне ад кампутара - нядзеля. Скнара ты Раман. дзіўныя пачуцьці заўсёды пасля такіх форумаў дарослыя дзяді пасярэдзіне засохлага саду разважаюць чаму менавіта гэтая кветачка засохла і што з ёй рабіць.. а ў вас, сп. кардонскі, з амерыканскім дагмацізмам-капіталізмам увогуле - воз кабылу цягне /уразіў адстрэл каўбоямі дрэнных музыкаў / а яшчэ падумалася.. ёсьць розныя абьяднаньні.. нават нейкіх кнігавыдаўцоў - толькі ніколі гэтую асацыяцыю ў справе не бачыла.. штоб не зрабіць нейкае спатканьне вялікае - параіцца, расказаць .. пісьменьнікі, выдаўцы.. кардонскія упэўнена, што калі без снабізма - гэта было б важна што тычыцца падтрымкі - то ў беларускім варыянце - гэта толькі так - не чакаць што будзе на выхадзе.. а прабачце, гэта толькі ахвяра.. падтрымайце не кніжку, аўтара - а тое, да чаго сэрца ляжыць.. тут толькі адно і засталося - сумленна ўкласьці хто на што здольны - як з дзіцём - а што атрымаецца - то не пралічыць. і нават, па вялікамі рахунку - важна нават не тое ШТО падтрымліваецца, а тое што ўвогуле ёсьць мы і нам не ўсё роўна.. Адаму: Ну а як-жа, мне-ж ніхто грошы за прыгожыя вочы не дае. Зарабляў іх сам, і зьбіраўся патраціць частку зь іх не на пляпшэньня ўласнага дабрабыту, а на беларускую літаратуру Тэкле: Мы зноў вяртаемся да старой тэмы пра стварэньне альтэрнатыўнай сыстэмы кнігараспаўсюджываньня. Як першы крок чалавек зь Беларусі, пісьменьнік дарэчы, прапаноўваў такі арганізаваць такі сэмінар каб сабрацца разам. Памятаеце рэакцыю пісьменьнікаў, якія ўспрынялі гэта такім чынам, што быццам іх "будуць вучыць як пісаць". Ці варта зноў пачынаць гутарку зноў каб зразумець, што нашым пісьменьнікам зусім не абыходзіць гэта пытаньне. Бо кнігу накладам 300 асобнікаў распаўсюдзіць вельмі лёгка. Пры гэтым яшчэ гэтак грэбкліва, як Адама Глёбус, казаць што пісьменьнік(ца) і наогул літаратура ніколі ня мелі чытача. Вось і падумаеш тады як у тым анэкдоце не раўнуючы: а я тады хто? Ну ня сьціпла-ж будзе пералічваць на колькі кніжак я ахвяроўваў свае, цяжказаробленыя грошы, як церабіў іншых беларусаў-эмігрантаў каб і яны не стаялі ў баку ад гэтай справы. Лічыця мяне скнырай, але мой дзесяцігадовы досьвед навучыў мяне падтрымліваць выданьні канкрэтных кніжак, а не асоб. Бо ў маіх нью-ёрскіх сяброў ёсьць пэўны досьвед падтрымкі асоб, ад якіх потым нічога акрамя пляўкоў у твар замест удзячнасьці не дачакаліся. Ды й у мяне ёсьць такі досьвед. Праўда ў твар не плявалі, але й дзякуй не сказалі 2arkush: А Вы для каго пішаце? Калі не для чытача, дык, можа, прасьцей абмежавацца дзёньнікам? Потым на старасьці будзе што перагледзець Раману распащсюд - гэта бізнес, пісьменьнікі - культура (у пэўным сенсе) развядзіце гэта ў розные бакі і спакойна. не вучыць - абменяцца думкамі. выдаўцы думаюць адно, пісьменнікі другое, а распаўсюд - гэта не пісьменнікі і не выдаўцы. ахвяры, пляўкі - кажу - дзеці. можна мэтанакіравана, а можна - не.. а вынік адзін. важна - АКТ падтрымкі.. мы бел. народ.. і вы таксама.. а мы тут таксама ахвяруем, і немала (хто як).. гэта культура наша - уся, а асобы - гэта так, дзеля крытыкаў і часопісаў ))) і гарэлкі ўвечары. адыйдзеш ад стала - і няма асобаў, застаецца адчуваньне нейкай цалосьці (дохлай крыху) Раман, не можаш падтрымаць асобу жывую, падтрымлівай мёртвую. Выдавай Караткевіча. Мёртвы "дзякуй" не скажа, але і ў морду не плюне. Тэкле: Часамі Ваша лёгіка мяне проста забівае. Чаму амэрыканскі пісьменьнік можа займацца кнігараспаўсюджываньнем, а беларускі не. Не далей як сёньня заехаў у краму "Барнс энд Нобал" (найбуйнейшую ў ЗША сетку кнігарань). Гляжу народу сабралася штосьці шмат супраць звычайнага. Хаця й звычайна народу там таўкецца шмат, ну а колькі там чытаюць утульна ўладкаваўшыся на выгодных канапах я наогул памаўчу. Як высьвятлілася была сустрэча зь пісьменьнікам са штату Мэйн, фантастам, які расказываў пра сваю творчасьць і новую кнігу. Жадаючыя маглі атрымаць аўтограф аўтара на новай, набытай кнізе. Задарма, як Вы разумееце, пісьменьнік свае кнігі не раздаваў, як асобныя прысутныя тут прадстаўнікі "літаратурнага цэху". Пытаньне: а чаму беларускага пісьменьніка не абыходзіць распаўсюджываньне ЯГОНЫХ-ЖА кнігаў, мабыць так і застанецца для мяне найвялікшай неразгаданай таямніцай. Адаму: Як звычайна гавораць: для асоба тупых паўтараю Але ці варта? Ты-ж і так цудоўна зразумеў аб чым я Раману: Я асоба, і не трэба пра гэта паўтараць, і так усе ведаюць. Адаму: Дык я гэтага ніколі й не адмаўляў А што чуваць наконт праекту "Беларускі дэтэктыў" які мы абмяркоўвалі на іншым форуме на "Палічцы"? Раману: Працую. Адаму: Зайздрошчу. Я вось дык зараз не працую, што, як ты разумееш, не паляпшае мой настрой. А калі, хоць прыблізна, вынікі працы над "Беларускім дэтэктывам" будуць бачныя? Ну вось, Раман, я так і думала Рамане, а што вы тады называеце распаўсюдам??!!! бо тое, што вы апісалі = звыклая піяраўская акцыя Раман, вам не літаратуру, вам падручнікі па маркетынгу чытаць трэба (калі вы такімі саветамі займаецеся). Бо калі так сурьёзна блытаць такія розныя рэчы - ну дык Вам тады да Бабкова, ён ужо гэта не блытае (прабачце бабкоў, але вы у дадзеным выпадку толькі як узор, а не асоба (не ў будыйскім сэнсе../а хоцяж і ў ім..).. )) а паттрымка, калі разавая акцыя - тады і ня трэба намагацца змяніць сьвет а калі сурьёзна - дык уфрррр Тэкле: Ды ня блытаю я нічога. Хаця хто, акрамя Арлова, праводзіць такуія піараўскія акцыі? Проста прывёў прыклад. А пра тое, што амэртыканскі пісьменьнік займаецца тым каб прапіхнуць сваю кнігу ў выдавецтва а потым у гандлёвую сетку я ведаю з прыкладу свайго знаёмгага амэрыканскага пісьменьніка. Калі ты не аўтар бэстсэлераў, - як Клэнсі, Кінг, ці Грышэм, за кнігамі якіх выдавецтвы й кнігарні самі палююць, - то ты знаходзішся ў цяжкім становішчы. Але гэта іх ня спыняе. Калі ім пачаць, як Вы напрыклад, тлумачыць, што яны не павінны гэтым займацца бо гэта-ж культура й літаратура то яны Вас, перакананы, не зразумеюць. Хаця ёсьць у іх і літаратурныя агэнты, але яны цудоўна ведаюць, што давяраць могуць толькі сабе. І што за іх гэта ніхто ня зробіць. Раман, я не аб гэтым пакінем як непаразуменьне Тэкле: А аб чым Вы тады? усе 49 паведамленьняў Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|