|
|
| Вiтаю, дружа! |  |
|
| увайсьцi | зарэгiстравацца |
|
|
| |
Павал, Вы пачалі цікава, але скончылі пшыкам. Чаму-б не сказаць шчыра, што зараз беларусы ня чытаюць, бо ня пішуцца й ня друкуюцца тыя кнігі якія-б людзі чыталі. Але ўсім уводзіцца ў галаву, проста нават убіваецца ў галаву адна думка: друкаваць вострасюжэтную літаратуру ў Беларусі нявыгадна! А ці спрабаваў хто? Не, аддалі аматараў гэтай літаратуры, якіх дарэчы 80%, на водкуп Бушову, Марынінай ды Чаркасаву…  напiсаў Раман Кардонскі 23.08.2002, 23:37
НН паспрабавала. Наклад узьляцеў? напiсаў Mesidz 23.08.2002, 23:40
Вы, Мэсідж, гэта ў мяне пытаецеся? Я наконт накладу ня ведаю, але тое, што ажно тры чалавекі забілі чаргу каб прачытаць дэтэктыў Наталкі Бабінай. Заўважу, што гэтыя людзі ніколі раней НН у рукі не бралі, хоць я й навязываў… напiсаў Раман Кардонскі 23.08.2002, 23:50
Беларусы: а) не чытаюць беларускамоўную літаратуру, праз: -ейную недастатковую рознамаітасьць, перадусім тэматычную (але й ідэялагічную). -недастатковы ўзровень валоданьня беларускай літаратурнай мовай, выкліканы хранічным нечытаньнем беларускай літаратуры. Беларусы б) чытаюць рускамоўную літаратуру, праз -ейную тэматычную рознамаітасьць, унівэрсальнасць -тое, што руская мова для болшасьці зь іх—родная. Пытаньне, чаму беларусы не-чытаюць па-беларуску, мае такі ж сэнс, як пытаньне, чаму яны не чытаюць па-украінску. Іншая справа, што чытаць па-беларуску няма чаго. Сп. Абрамовіч імкнецца давесьці, што гэта не чытач павінен быць незадаволены ўзроўнем аўтараў, а аўтар, наадварот, незадаволены ўзроўнем чытачоў! Ды дзе вы такое бачылі? Толкі ў НН! Як кажуць, благому танцору вядома што замінае. Але чакаць ад НН і ейных аўтараў бесстароньніх і глыбокіх аналізаў—папросту сьмешна. Гэта апірышча не беларускасьці, а тэндэнцыйнасьці. напiсаў zhluxcic 28.08.2002, 23:58
Вельмі добра, зглуксціц. Толькі дробная заўвага: гэткім пачварным трансьлітам пішаце, аж цяжка чытаць. напiсаў rydel 29.08.2002, 01:07
я тут узяў на сабе адказнасьць перакласьці пост зглухціца (каторы хутчэй за ўсё ёсьць Максам Шчурам) на кірыліцу. напiсаў holzteller 29.08.2002, 18:19
dziakuj, holtzeller. Ja pishu biez dyjakrytyki, vybachajcie. Tak xutchej atrymlivajecca. напiсаў zhluxcic 29.08.2002, 23:23
Дзякуй Хольц! Зараз хоць можна прачытаць посьцінг Жлухціца, - ці так гэта трэба вымаўляць? - і парадаваўся. Бо значыцца не адзін я асьмельваюся кранаць гэтыя гарачыя тэмы. Вось толькі пра НН я-б не стаў так адназначна. Здаецца мне, што НН усё больш павяртаецца тварам да чытача, а не азадкам, як гэта было раней. Адно са сьведчаньняў гэтага, на мой погляд, той-жа дэтэктыў Бабінай. напiсаў Раман Кардонскі 30.08.2002, 15:41
Кардонскі, ты вінен Бабінай 500 баксаў. Абяцаў!!! Выкладай. напiсаў Адам Глобус 30.08.2002, 17:50
Правільна Глёбус кажа. Кардонскі, трымай слова. напiсаў Шэпілаў 30.08.2002, 23:04
Адам, а ты што наняўся да Наталкі адвакатам, ці "братком", каб грошы выбіваць. Калі ў цябе з памяцьцю дрэнна дазволю сабе напомніць, што я прагаварыўся, - Аркуш мяне за язык пацянуў, - што я зараз ствараю гэткі прэміяльны фонд каб сртварыць літ. прэмію імя Караткевіча за лепшы дэтэктыў. Аб стварэньні гэткай прэміі я яшчэ не абвяшчаў. Гэта калі глядзець з фармальнага пункту гледжаньня, бо пакуль ня створаны прэміальны фонд. Я нават Аркушу адказаў які ён мае быць. Але нават калі-б гэтая прэмія існавала-б, чаму ты так упэўнены, што менавіта Наталцы Бабінай пайшла-б прэмія. Проста з-за таго, што гэты адзіны беларускі дэтэктыў надрукаваны ў 2002 годзе. Нейкая дзіўная лёгіка ў гэтым. І пра грошы, - калі ты ўжо так жадаеш зазірнуць у маю кішэню, - я пісаў, што грошы-б я плаціў пры наступных умовах: я заказываю пісьменьніку кнігу, ейны аб'ём (колькасьць слоў, калі не дапёр ці колькасьць друкарскіх лістоў), накідываю канву сюжэту, даю СРОК, як тут кажуць дэдлайн дэйт. Пасьял гэтага мы дамаўляемсяш зь ім/ёй аб сумме ганарара. І я плачу 10 ці дваццаць адсоткаў задатку. Так гэта робіцца тут, і так бы я рабіў і ў Беларусі. А пакуль я замовіў толькі артыкул. Калі мне яго перашлюць, то аўтару перададуць грошы ў Менску. І наогул, хацелася-б каб ты мне канкрэтна прывёў дзе я АБЯЦАЎ НАТАЛЦЫ БАБІНАЙ 500 даляраў. Ты хоць мае посьцінгі чытаеш? А то, мабыць, - як у той прымаўцы, - пачуў звон… напiсаў Раман Кардонскі 31.08.2002, 00:31
Typovaja na hetym sajtu sytuacyja: tolki pachynajecca zdarovaja j dowhachakanaja dyskusija, jak vylaziac niejkija xamy z asiarodzdzia niazmiennyx litaraturnyx bonzaw, "pryvatyzatary" bielaruskaj kultury, i pachynajuc zatykac liudziam irty: hrashyma, babami, pliotkami j inshaj luxtoj. Vam shto, sp. Globus, mala samim saboj dlia samoha siabie stvoranyx forumaw? Usim i biez taho jasna, shto vam niama chaho skazac pa sutnasci pytannia. O dzie abaroncy bielaruskasci z novarusskimi zamashkami! напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 00:41
Ну Вы, Шчур, таго, лягчэй трэба. Не чапайце лепшага сябру беларускіх літаратараў. А то з Вас зараз тысячу даляраў спагоняць. напiсаў Раман Кардонскі 31.08.2002, 00:48
Niawzho ja maju racyju i wsia hetaja litaratura kuplienaja adnym chalaviekam? A byc bielaruskim litarataram i siabram A.Globusa—toje samaje? Shkada hetaj litaratury, u takim vypadku. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 00:58
Sprava, naohul, nie w asobax. Mianie aburaje, shto xtosci naohul dazvaliaje sabie tak adkazvac na krytyku, ad kaho b jana nie byla. I pry hetym jashche lichyc siabie intelektualam, litarataram. Niama zvychajnaj, elementarnaj kultury, pavahi da surazmowcy! Z takimi adkazami my nazawzhdy zastaniemsia kulturnaj pravincyjaj blatnoj Rasei. Daliboh, hety forum nia stvorany dlia razborak. Chamu b nie stvaryc admyslovy forum "najezdy" j tam nie praktykavacca w "mocnyx vyrazax"? Takoje adchuvannie, shto NN—heta niejkaja tema-tabu. Niawzho wsie bielaruskija pismienniki vinavatyja Globusu pa 500 daliaraw? напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 01:52
"Niawzho ja maju racyju i wsia hetaja litaratura kuplienaja adnym chalaviekam? A byc bielaruskim litarataram i siabram A.Globusa—toje samaje?" Шчуру Максім, Вы ня маеце рацыю. Гэтая літаратура не купленая адным чалавекам. Яна нават дзьвума ня купленая. Яна пакуль нікім ня купленая, ані медыямі, ані вялікім выдавецтвамі, ані кніжным рынкам. Нават Кардонскі ня хоча яе купляць. Кнігі купляюцца, літаратура - не. Гэтыя кнігі шукаюць і знаходзяць "свайго чытача", а не абстрактных "беларусаў", "немцаў" ці "эскімосаў". А чытачы вядома шукаюць "сваіх" пісьменьнікаў. Банальна? Вось Кардонскі знайшоў Бабіну. Я думаю палова літаранскіх "бонзаў" і "прыватызатараў" цяпер проста плачуць ад шчасьця: меньш даставаць будзе. Увогуле ж Вы разважаеце пра гэтыя праблемы, як быццам прыйшлі на пустое мейсца, як быццам ніхто нічога гэтыя 15 год ня думаў, не пісаў і не рабіў. напiсаў Ігар Бабкоў 31.08.2002, 02:01
Babkovu: Vitaju, Ihar. Mnie zdajecca, shto z bel. lit. u nas dakladna taja sytuacyja, kali viarxi nia mohuc, a nizy nia xochuc. Chamu jany nia xochuc? Ci nie tamu, shto ahulny ton u litaratury zadajuc sionnia paprostu nia tyja liudzi? Hety ton—falshyvy, shtuchny j niamilahuchny, alie spiavak jaho nia chuje, bo jon hluxi. A jak jamu skazhash, shto jon piaje falshyva, dyk u adkaz: ja spiavak, a nie sluxach, mnie liepsh viadoma. Tvaja sprava, mawliaw,—siadziec i sluxac. Ja dumaju, shto za 15 hod stvorana shmat, alie sprava nia w kolkasci. Pytannie, nasamrech, chysta palitychnaje. Pryklad: niahliedziachy na toje, shto nasielnictva Wsxodniaj Niamiechcyny—heta w pieravazhnasci kolishnija slavianie, niaxaj i germanizavanyja, alie jany chamusci nie chytajuc luzhycka-sorbskuju litaraturu, akramia jak u pierakladzie. Takaja sytuacyja w nas nastala jashche za savieckim rezhymam i za aposhnija 15 hod nijak istotna nie zmianilasia. Nielha hetaha nie zawvazhac. I niajkija detektyvy tut nie dapamohuc. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 02:20
Шчуру А ўвогуле, ён пэўная нестыкоўка ў Вашай пазыцыі. Вы ж самі ў "буржуазным мастацтве" апісалі сённяшнюю сытуацыю, калі мастацтва супала з "галерэйным бізнэсам", а карціны - толькі тавар у "куратарскім праекце". Вы што, хочаце каб літаратура супала з "выдавецкім бізнэсам", як гэта цяпер на Захадзе і амаль што ў Расіі? Тады Вы, як у Кундэры, - "дасьціпны саюзнік сваіх далакопаў". Вы што, такі наіўны, што сапраўды думаеце, калі кніга стане толькі таварам, - дык чытач будзе выбіраць і вызначаць? Гэта з сёньняшнімі сродкамі абалваньваньня і "стварэньня бестселлераў"? Ці Вы думаеце, што тут у Менску ўсе ідыёты, якія не разумеюць, што адбываецца ў сьвеце? напiсаў Ігар Бабкоў 31.08.2002, 02:27
"ahulny ton u litaratury zadajuc sionnia paprostu nia tyja liudzi? Hety ton—falshyvy, shtuchny j niamilahuchny, alie spiavak jaho nia chuje, bo jon hluxi." Ведаеце Максім, няма аніякага "агульнага тону". Ёсьць розныя, малазьвязаныя між сабой колы. І сытуацыя зусім не такая апакаліптычна-безнадзейная, калі ў 1987 годзе па Менску хадзілі 20 клёўнаў і гаварылі па беларуску. Наадварот. Ніколі я не адчуваў такой запатрабаванасьці і цікавасьці да "беларускага мысьленьня" як цяпер. У студэнтаў, выкладчыкаў, дасьледчыкаў etc. Не "тусовачных" і ў большасьці не беларускамоўных. У сапраўдных інтэлектуалаў, якія цэняць і работу і гульню, і грунтоўнасьць і радыкалізм. Здаровай, нехваравітай цікавасьці. (Праўда ніколі я яшчэ й не адчуваў такой дзікай плебеізацыі і нянавісьці да духа, да паэзіі і да інтэлекту, якая пануе сёньня ў асяродзьдзі беларускіх "мэнэджэраў" - усялякіх NGOшнікаў, палітсэсінаршчыкаў й г. д. І ўсё, натуральна, ў імя народа. Ня ведаю што сталася, але іх сёньня трасе ад любой "непрагматычнай", "некантраляванай" імі актыўнасьці.) Што да мовы, ды сёньня ўжо вырасла новая генерацыя, для якой праблемы з мовай проста няма: яны могуць "і так і так" і яшчэ на двух. напiсаў Ігар Бабкоў 31.08.2002, 02:50
Ihar, chamu vy lichycie mianie chalaviekiam krajnasciaw? A jak nakont zalatoj siaredziny? Nia mozha isnavac rynku biaz krytyki j naadvarot: heta dva niezaliezhnyja mexanizmy rehuliacyi lit. pracesu. Ja krytykuju pasliadowna: na Zaxadzie—niedaxop niezaliezhnaj krytyki, na Belarusi—niedaxop rynkavaj rehuliacyi, zdarovaha duxu pradpryjmalnictva w pismiennikaw. Vam jak buddystu pavinna byc viadoma, shto hetyja dzvie rechy, nasamrech—adna :-)) Dastajewski taksama byw svajho chasu zabavaj, ci nie? Heta pa-piershaje. Pa-druhoje, vy nie zawvazhyli, shto ja napisaw: sprava nie w detektyvax i bestsellerax. Ja dumaju, vialikaja pamylka, shto tvorcy imknucca niby "znizhycca" da chytacha, tym chasam jak im treba, ja lichu, naadvarot, uzniacca, uzniac jakasc svajoj pradukcyi. Dlia inteliektualnaha chytacha bel. lit. niedastatkova razumnaja, dlia nizka-intelektualnaha—azh zalishnie. Vyjscie? Zrazumiela, najprajscieshaje: davajcie budziem "proshche, i k nam potianutsia liudi". Heta—samapadman, bo nikudy jany nie paciahnucca, i budz Natalka Babina xoc Agataj Christie, heta nichoha nia zmienic. Z druhoha boku, Chesterton i Borges taksama pisali detektyvy. Sprava nia w zhanry, a w dobrasumliennasci awtara, bo jak kazaw Cortazar, mastactva—heta pieradusim etyka. Z takoj etykaj (tut majecca na wvazie stawliennie da chytachow), jak u bielasruskix litarataraw, dalioka nia pojdziesh. Nakont Mensku: upewnieny, shto tam siadziac nie adny idyjoty. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 02:56
Niazhodny z vami, Ihar, shto niama ahulnaha tonu. Heta ton (xutchej, styl); jakim (niezaliezhna???) karystajucca NN, sp. Globus u svaix apaviadanniax i h.d. Halownaja xaraktarystyka hetaha styliu—jahonaja niexliamiazhasc. Jon razlichany na prasciachkow. kryteraw Ciapier mnie zdajecca, shto nashaja prabliema nia tolki w chytachy, alie i w tym, shto w nas niama krytyka, jaki b nia prosta zdoliew zajavic "…—gamno", a jashche j dakazac heta. Dy dzie tam! Advahi brakuje. Niama krytykaw—niama kryteraw. Pakul u asiarodzdzi bel. lit. sprechki nia stanucca narmaliovaj zjavaj, hetaja litaratura zastaniecca "miortvaj". Chamu niama takoha krytyka? Bo jamu nixto za heta paprostu nie zaplocic. Kali b byw chytach, byli b hroshy, byli b i krytyki. Tamu atrymlivajecca, shto vox populi—vox dei. Kali vox populi mawchyc, dyk za boha pachynaje siabie vydavac xto zawhodna. Vieru vam, shto nastupnaja generacyja pryniasie z saboj niejkuju nadzieju w hetym sensie. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 03:18
Шчуру: Максім, я з Вамі згаджаюся па асобных пазыцыях. Але вось не пагаджуся наконт таго, што пісьменьнікі намагаюцца зьнізіцца да ўзроўня чытача. У мяне ўсё больш складываецца ўражаньне, што яны пішуць для сябе, бо на чытача ім напляваць. Са свайго, боку бачучы гэта й чытачы ўсё больш плююць на тое,што яны пішуць. Я ўжо пісаў пра гэта й неадначасова. Адбываецца тое, што колькасьць чытачоў белліту скарачаецца, замест таго каб пашырацца… Як вярнуць гэтага чытача? Мая думка была, што вярнуць яго можна калі друкаваць тое, што яго зацікавіць, што заахвоціць яго ізноў узяць у рукі кнігу. Пры ўсёй павазе маёй да Ігара Бабкова й Адама Глёбуса паэзыя аднаго й проза другога вырашыць гэту задачу ня здольныя. Я, як старшыня Адзьдзелу БАЗА, стала падтрымліваю кантакты зь беларусамі-эмігрантамі, размаўляю зь імі. Вельмі часта тэмай размовы бывае беларуская літаратура. Таму тое, што я пішу гэта сынтэз гэтых размоў. З чымсьці я й сам не згаджаюся, але ёсьць рэчы зь якімі я згодны на сто адсоткаў. напiсаў Раман Кардонскі 31.08.2002, 04:23
Кардонскаму Ідэя. Калі сабраць твае постынгі, даць адрэдагаваць якому Андрэю Дынько, дык атрымаецца цудоўная кніга "600 парад беларускаму літаратару". Можна назваць і так "Як выхаваць беларускага пісьменніка разумным, здаровым і ветлівым". Чарга вышнуруецца, каб пачытаць, каб паразумнець. О то будзе кніга. Заробіш і на прэмію Караткевіча, і на прэмію Даўгалевіча застанецца. напiсаў Адам Глобус 31.08.2002, 10:33
Уся справа ў тым, што бел.літаратура не разгалінавалася ў свой час на маскультурную літаратуру і элітарную (інтэлектуальную). Паміж гэтымі літаратурамі ў нармальных умовах заўсёды ідзе спаборніцтва - то адна перамагае, то другае. Быў час у Расеіі перамагаілі Эмануэлі і Анжэлікі, затым пачалі больш купляць філязофію і заходнія "мудронасьці". Перанасышчэньне адным выклікае ўвагу да другога. Дык вось. У Беларусі заўжды не хапала інтэлектуальнай літаратуры. Апошнія 10 гадоў мы імкнуліся яе стварыць. Нешта намі было зроблена. Зьявіўся свой чытач, свае аўтары і г.д. А вось маскультурнай літаратурай ніхто не займаўся, бо звычайна ёй мусіць займацца кніжны бізнэс. Таму так і атрымліваецца, што на слуху аўтары інтэлектуальнай літаратуры і іх кнігі. Але ёсьць на Беларусі і тыя, хто някепска пісаў і піша для паспалітага чытаньня. Таму ня трэба заклікаць нас пісаць дэтэктывы. Нас час яшчэ прыйдзе. Трэба папросту актуалізаваць аўтараў, накшталт Бабінай. Лепш за ўсё - з дапамогай адмысловага пэрыёдыка. Вось няхай Бабіна, з дапамогай Дынько, і створыць такі пэрыёдык. І ўсё пытаньні адпадуць. І кожны будзе займацца сваёй справай. напiсаў Алесь Аркуш 31.08.2002, 11:40
Ideja davac premiju imia Karatkevicha za liepshy detektyw—pa-mojmu, znievazhalnaja dlia jahonaj svietlaj pamiaci. Karatkievich byw najliepshym bel. pismiennikam svajho chasu, i liepshaje w jim—heta zusim nie detektywny zamies. Nie razumieju, chamu xtosci wvies chas robic z jaho hetkaha "idealnaha stvaralnika maskultu"? Za histarychny raman—jashche bylo b siak-tak, alie j heta na Karatkievicha zamala. Shto da mierkavannia sp. Arkusha: abodva kshtalty litaratury zviazanyja j vyznachajuc jejny wzroven. Tam, dzie bolsh surjoznyx pismiennikaw—tam i maskult bolsh jakasny, roznastajny, prafesijny. Tamu pavodlie wzrowniu maskultu ilha cudowna vyznachyc ahulny wzrovien usiaje bielaruskaj litaratury—adnak heta nie aznachaje, shto kab uzvysic hety wzrovien, treba wzvyshac pieradusim uzroven maskultu, heta paprostu lahichnaja pamylka. :-)) Akramia taho, shto da jakoha kshtaltu litaratury naliezhyc, pavinien vyznachac chytach, a nia sam pismiennik. Zajavy kshtaltu "ja—stvaralnik inteliektualnaj litaratury" mahchymyja tolki na Belarusi. Niama vyraznaj miazhy, u kozhnaha chytacha—svajo mierkavannie na hety kont. Sionnia ty maskult, zawtra—kult, i h.d. Tamu patrebnaja krytyka: nijakaja samakrytyka jaje nie zamienic. Alie krytyka—heta zjava, jakaja josc reakcyjaj na pewnuju sacyjalnuju zamovu. Kali takoj zamovy niama, niama j krytyki. I jashche: inteliektualnaja litaratura j pisannie dlia samoha siabie—nia toje samaje. Byc "samomu sabie inteliektualam" nadzvychaj prosta. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 13:11
Алесь, а чаму такі перыёдык трэба ствараць і ствараюць за кошт НН? У НН былі іншыя мэты, НН не жоўтая газетка, прынамсі была. напiсаў Адам Глобус 31.08.2002, 13:53
Чаму за кошт НН? Я меў на ўвазе выкарыстаць вопыт Андрэя як мэнэджэра. напiсаў Алесь Аркуш 31.08.2002, 16:00
Максіму Вызначаюць не пісьменьнікі і нават не крытыкі, а парадыгмы і дыскурсы. Вызначае сытуацыя, попыт, мода etc. Напачатку трэба стварыць умовы: попыт, шляхі, мадэлі, крытэры і г.д. Можна раўналежна прысутнічаць у некалькіх парадыгмах. Бо любое акрэсьленьне і вызначэньне - умоўнасьць. Згодны - крытык патрэбны. Гэта неабходны элемэнт існаваньня літ.працэса. Нават чытача можа ня быць. Бо чытач - гэта толькі неабходны элемэнт кніжнага рынку. А літаратура і кніжны рынак -крыху розныя рэчы. Літаратура можна існаваць і без кніжнага рынку, як, напрыклад, беларуская. Для літаратуры галоўнае - мысьліўны дыскурс, зьмены парадыгмаў, эсітэтычных дамінантаў, школаў. Для літаратурнага працэсу патрэбны аўтары і іх творы, крытыкі і літаратуразнаўцы. У век інтэрнэту і паманажальнай тэхнікі роля выдаўца ўсё больш драбнее. Вядома, добра, калі існуе здоровы кніжны рынак. Але ён уплывае на літ.працэс ускосна, няма прамой сувязі яго ўплыву. Калі Раман гаворыць пра чытача, ён гаворыць пра кніжны рынак, а не пра літаратуру. Таму я і Раман па-рознаму разумеем, што такое "крутая проза". Для мяне гэта эстэтычны крытэр (інтэлекталізм+стыль+мова+віртуазнасьць іншых літ.наваротаў, карацей, прафесіяналізм), для Рамана - "маскультурны" крытэр (цікавасьць сюжэту+адпаведнасьць часу+інтрыга+і іншая "галівудзкасьць"). Кожны мае рацыю, але кожны гаворыць пра сваё. напiсаў Алесь Аркуш 31.08.2002, 17:14
Aliesiu: Ja niazhodny z vami, shto Raman dbaje pieradusim pra "maskulturny" faktar. Zvodzic prabliemu chytacha da prabliemy rynku, kupli-prodazhu, kamercyjnasci—typovaje stawliennie pismiennika. Vy lichycie (shto mianie nie zdziwliaje), shto litaratura—heta pieradusim tvorchasc, a wzho paslia pradukcyja. Ja lichu (hetaksama jak, prykladam, W.Benjamin i, mazhliva, sp. Raman) shto tvorchasc—taksama pradukcyja. Kozhnaja tvorchasc maje svaju kashtownasc, bo spazhyvaje niejki chas vashaha zhyccia, patrabuje ad vas inteliektualnaj pracy, razumovyx vysilkaw. Halownaja kashtownasc praduktu tvorchasci, u takim vypadku—u jahonaj niepawtornasci j indyvidualnasci. Adnak litaratura nia josc mexanichnaj sukupnasciu indyvidualnasciaw. Kali zaraz usie w Bielarusi pachnuc shtosci pisac, jakasc nashaj litaratury ad hetaha nia wzvysicca. Litaratura—heta herarxija, jakaja arhanizujecca pavodlie abjektywnyx kryteraw. Hetyja krytery pavinien vyznachac nia kozhny pismiennik sam sabie: jany abjektywna dadzienyja tradycyjaj, chasam, hustam, u tym liku—popytam chytachow. Kaniechnie, sub specie aeternitatis usie tvory adnolkava kashtownyja. Adnak z hliedzishcha epoxi—nie. Ja imknusia hliadziec na litaraturu z inshaha boku "barykady", albo liusterka—z boku chytacha, u jakoha sfarmavawsia pewny hust, i jaki maje da awtaraw svaje patrabavanni. Zrazumiela, shto litaratary hliadziac na hetaje pytannie inachaj. Vy navat kazhacie, shto litaratura nibyta mozha isnavac biez chytacha. Dlia vas jak litaratara litaratura—rech samakashtownaja. Varta chytachu pachac vas krytyjkavac, jak vy jaho pachniecie abvinavachvac, shto jon "nie prasiok" vashaha inteliektualizmu, "nie daros" i h.d. Pa-vashamu, heta jahonaja vina, chytachova? Tady vy sa sp. Abramovicham—pownyja adnadumcy. Litaratura biez chytacha—heta nie litaratura, a grafamanija. Chamu? Tamu shto vyznachyc, shto josc shto, niemahchyma. Kafka, prykladam, lichyw svaje tvory grafamanijaj, pakul ix nie adkryw Max Brod. Dy shto kazac, chytach implicytna wtrymany w kozhnym textu, bo wsie my, pieradusim—chytachy. Alie nia budziem liezci w hushchar. Skazhu tolki, shto kalisci ja taksama lichyw, jak vy. напiсаў Макс Шчур 31.08.2002, 21:48
Адаму: Давай шчыра па-беларуску сядзем побач ды ба пару хвілін забудзем хто пісьменьнік а хто чытач. Хачу я крыху распавесьці табе чаму я так "свирепствую" на літаратурных форумах. Мой шлях да беларушчыны быў нашмат больш складаны чымсьці ў цябе, як мне здаецца. Шмат было гэтаму прычынаў. Не апошняй зь іх была эмігарцыя. Яна ў мяне таксама была складаная. Жыву зараз ўжо ў трэцяй краіне. Фактычна да беларушчыны практычна я далучыўся дзесяць гадоў таму, - бо свае заляцаньні беларускасьцю ў Летуве й сваю ўласную тамтэйшую беларускую бібліятэку я сур'ёзна ня ўспрымаю, - і як кожны "нэафіт" палаючы патрыятызмам захацеў зрабіць штосьці практычнае. Гэтым тлумачыцца мая грамадзкая праца ў Канадзе й тут у ЗША, удзел у працы чарнобыльскіх дабрачынных фондаў. Хацелася штосьці практычнае штосьці рабіць. Вядома, як і кожны эмігрант, сачыў за падзеямі ў Беларусі, падтрымліваў БНФ. І быў моцна зьдзіўеллены калі бачыў тыя памылкі, якія робіць кіраўніцтва Фронтам. Нарэшце набраўшыся сьмеласьці напісаў ліст ад імя Міколы Ганько, старшыні ЗБК, абмеркаваў яго зь ім і паслаў яго ў Сакавіку 1993-га. Было ў тым лісьце прапанова ськіраваць агітацыйныя высілкі на барацьбу на барацьбу з карупцыяй. Мне Ганько тады яшчэ сказаў, што ніхто нас слухаць ня будзе. Такі атрымалася. Было яшчэ некалькі выпадкаў. Пасьля якіх я канчаткова зразумеў, што зболшага нашыя думкі ў Беларусі нікога не абыходзяць. Плюс было некалькі не надта прыгожых спраў з выкарыстоўваньнем тых грошай, што даваліся Дыяспарай. Таму я й шукаў што я, канкрэтны чалавек, магу зрабіць для Беларусі. Прыйшло разуменьне падтрымкі адзін аднаго, як гэта робяць жыды. Таму й было створана беларуская суполка, Адзьдзел БАЗА, тут, у Бостане. Ну а каб хлопцы без працы не сядзелі, я й пачаў іх заахвочваць каб набіралі ці сканавалі кнігі на "Беларускую Палічку". Сам зрабіў некалькі, заняўся перакладамі. А ў міжчасе займаўся грамадзкай працай, падтрымліваў асабістыя кантакты. Няма, прынамсі сярод сьведамых беларусаў, новоднага, хто-б ня цікавіўся літаратурай ці музыкай. Менавіта з гэтых гутарак і паўстала задума зусім зыйсьці з Дранікаў, - бо колькі можна таўсьці адно й тое-ж? - і пераключыцца на літаратуру. Бо гэта амаль адзінае што мы, беларусы-эмігранты, можам падтрымаць. Бо што вяжа беларуса-эмігранта да роднае культуры: беларуская кніжка, касэта музыкі, відэа, нейкая драбяза з мастацтва ды ўспаміны. Я цудоўна ведаю, што я амаль адзіны, калі ня лічыць Хтося, хто зь сяброў Адзьдзелу не палянуецца ўключыць комп і надрукаваць некалькі сваіх думак. Гэта сумная праўда. Камусьці шкада часу, хтосьці, асабліва з тых хто толькі прыехаў, перакананы, што іхныя думкі нікому ня цікавыя й ніхто іх слухаць ня будзе. Стан беларускай літаратуры не задавальняе нікога зь іх. Праўда ёсьць і такія хто кажа: - а хай яна згарыць гэна Беларусь і ейная літаратура! На шчасьце такіх няшмат. Можа Аркуш і мае рацыю, калі піша пра элітарную літаратуру. Але я на простым прыкладзе сяброў нашае супалкі бачу, што шэрагі чытачоў беларускіх радзеюць. Тое-сёе пішуць мне зь Беларусі. І з тых лістоў такая-ж карціна паўстае і ў Беларусі. Беларуская літаратура губляе сваіх чытачоў. Вось хвароба, прынамсі дыягназ хваробы. Каб толькі хто падказаў як лячыць гэтую хваробу. Лягчэй за ўсё зачыніць вочы й сьпяваць: "Всё хорошо прекрасная маркиза" напiсаў Раман Кардонскі 01.09.2002, 01:00
Раман, нельга выпіць усю гарэлку і пералюбіць усіх жанчын, так і перачытаць усіх белпісьменнікаў нельга. Табе трэба выбраць аднаго і яго падтрымліваць. Наталка Бабіна даспадобы? Падтрымай. Вось жа знайшлася разумная жанчына і тваёй Амерыцы, ахвяравала грошы на зборнік Сыса. Калі падтрымаеш аднаго, удзячныя будуць усе. Калі ты вылучаеш сказ: беларуская літаратура губляе сваіх чытачоў, гэта дэструкцыя, а па-коўданаўску — муйня. Каб згубіць, трэба мець. Калі мы што мелі? напiсаў Адам Глобус 01.09.2002, 09:17
Адам, я не пагаджаюся з табой па адной простай прычыне: падтрымліваць трэба ня пісьменьніка, а кніжку. Бо можна ўбухаць у пісьменьніка ці паэта вялікія грошы і атрымаеш на выхадзе, так-бы мовіць, алькагольныя пары, ці запах францускае парфумы. Зараз Наталка Бабіна напісала дэтэктыў, а заўтра захочацца ёй напісаць нейкі сэнтымэнтальны, жаночы раман, ад якога мяне ванітуе. І штоп я яго таксама павінен падтрымліваць? Ну а пра згублентх чытачоў распавяду наступным разам. Зараз няма часу, бо гоняць мяне ад кампутара - нядзеля. напiсаў Раман Кардонскі 01.09.2002, 18:05
Скнара ты Раман. напiсаў Адам Глобус 01.09.2002, 20:17
дзіўныя пачуцьці заўсёды пасля такіх форумаў… дарослыя дзяді пасярэдзіне засохлага саду разважаюць чаму менавіта гэтая кветачка засохла і што з ёй рабіць.. а ў вас, сп. кардонскі, з амерыканскім дагмацізмам-капіталізмам увогуле - воз кабылу цягне… /уразіў адстрэл каўбоямі дрэнных музыкаў…/ а яшчэ падумалася.. ёсьць розныя абьяднаньні.. нават нейкіх кнігавыдаўцоў - толькі ніколі гэтую асацыяцыю ў справе не бачыла.. штоб не зрабіць нейкае спатканьне вялікае - параіцца, расказаць .. пісьменьнікі, выдаўцы.. кардонскія… упэўнена, што калі без снабізма - гэта было б важна… напiсала Tekla 02.09.2002, 02:08
што тычыцца падтрымкі - то ў беларускім варыянце - гэта толькі так - не чакаць што будзе на выхадзе.. а прабачце, гэта толькі ахвяра.. падтрымайце не кніжку, аўтара - а тое, да чаго сэрца ляжыць.. тут толькі адно і засталося - сумленна ўкласьці хто на што здольны - як з дзіцём - а што атрымаецца - то не пралічыць. і нават, па вялікамі рахунку - важна нават не тое ШТО падтрымліваецца, а тое што ўвогуле ёсьць мы і нам не ўсё роўна.. напiсала Tekla 02.09.2002, 02:17
Адаму: Ну а як-жа, мне-ж ніхто грошы за прыгожыя вочы не дае. Зарабляў іх сам, і зьбіраўся патраціць частку зь іх не на пляпшэньня ўласнага дабрабыту, а на беларускую літаратуру… Тэкле: Мы зноў вяртаемся да старой тэмы пра стварэньне альтэрнатыўнай сыстэмы кнігараспаўсюджываньня. Як першы крок чалавек зь Беларусі, пісьменьнік дарэчы, прапаноўваў такі арганізаваць такі сэмінар каб сабрацца разам. Памятаеце рэакцыю пісьменьнікаў, якія ўспрынялі гэта такім чынам, што быццам іх "будуць вучыць як пісаць". Ці варта зноў пачынаць гутарку зноў каб зразумець, што нашым пісьменьнікам зусім не абыходзіць гэта пытаньне. Бо кнігу накладам 300 асобнікаў распаўсюдзіць вельмі лёгка. Пры гэтым яшчэ гэтак грэбкліва, як Адама Глёбус, казаць што пісьменьнік(ца) і наогул літаратура ніколі ня мелі чытача. Вось і падумаеш тады як у тым анэкдоце не раўнуючы: а я тады хто? Ну ня сьціпла-ж будзе пералічваць на колькі кніжак я ахвяроўваў свае, цяжказаробленыя грошы, як церабіў іншых беларусаў-эмігрантаў каб і яны не стаялі ў баку ад гэтай справы. Лічыця мяне скнырай, але мой дзесяцігадовы досьвед навучыў мяне падтрымліваць выданьні канкрэтных кніжак, а не асоб. Бо ў маіх нью-ёрскіх сяброў ёсьць пэўны досьвед падтрымкі асоб, ад якіх потым нічога акрамя пляўкоў у твар замест удзячнасьці не дачакаліся. Ды й у мяне ёсьць такі досьвед. Праўда ў твар не плявалі, але й дзякуй не сказалі… напiсаў Раман Кардонскі 02.09.2002, 06:08
2arkush: А Вы для каго пішаце? Калі не для чытача, дык, можа, прасьцей абмежавацца дзёньнікам? Потым на старасьці будзе што перагледзець… напiсаў Zban 02.09.2002, 13:00
Раману… распащсюд - гэта бізнес, пісьменьнікі - культура (у пэўным сенсе)… развядзіце гэта ў розные бакі і спакойна. не вучыць - абменяцца думкамі. выдаўцы думаюць адно, пісьменнікі другое, а распаўсюд - гэта не пісьменнікі і не выдаўцы. ахвяры, пляўкі… - кажу - дзеці. можна мэтанакіравана, а можна - не.. а вынік адзін. важна - АКТ падтрымкі.. мы бел. народ.. і вы таксама.. а мы тут таксама ахвяруем, і немала… (хто як).. гэта культура наша - уся, а асобы - гэта так, дзеля крытыкаў і часопісаў ))) і гарэлкі ўвечары. адыйдзеш ад стала - і няма асобаў, застаецца адчуваньне нейкай цалосьці… (дохлай крыху) напiсала Tekla 02.09.2002, 21:29
Раман, не можаш падтрымаць асобу жывую, падтрымлівай мёртвую. Выдавай Караткевіча. Мёртвы "дзякуй" не скажа, але і ў морду не плюне. напiсаў Адам Глобус 02.09.2002, 22:26
Тэкле: Часамі Ваша лёгіка мяне проста забівае. Чаму амэрыканскі пісьменьнік можа займацца кнігараспаўсюджываньнем, а беларускі не. Не далей як сёньня заехаў у краму "Барнс энд Нобал" (найбуйнейшую ў ЗША сетку кнігарань). Гляжу народу сабралася штосьці шмат супраць звычайнага. Хаця й звычайна народу там таўкецца шмат, ну а колькі там чытаюць утульна ўладкаваўшыся на выгодных канапах я наогул памаўчу. Як высьвятлілася была сустрэча зь пісьменьнікам са штату Мэйн, фантастам, які расказываў пра сваю творчасьць і новую кнігу. Жадаючыя маглі атрымаць аўтограф аўтара на новай, набытай кнізе. Задарма, як Вы разумееце, пісьменьнік свае кнігі не раздаваў, як асобныя прысутныя тут прадстаўнікі "літаратурнага цэху". Пытаньне: а чаму беларускага пісьменьніка не абыходзіць распаўсюджываньне ЯГОНЫХ-ЖА кнігаў, мабыць так і застанецца для мяне найвялікшай неразгаданай таямніцай. Адаму: Як звычайна гавораць: для асоба тупых паўтараю… Але ці варта? Ты-ж і так цудоўна зразумеў аб чым я… напiсаў Раман Кардонскі 03.09.2002, 05:30
Раману: Я — асоба, і не трэба пра гэта паўтараць, і так усе ведаюць. напiсаў Адам Глобус 03.09.2002, 10:17
Адаму: Дык я гэтага ніколі й не адмаўляў… А што чуваць наконт праекту "Беларускі дэтэктыў" які мы абмяркоўвалі на іншым форуме на "Палічцы"? напiсаў Раман Кардонскі 03.09.2002, 18:15
Раману: Працую. напiсаў Адам Глобус 03.09.2002, 18:54
Адаму: Зайздрошчу. Я вось дык зараз не працую, што, як ты разумееш, не паляпшае мой настрой. А калі, хоць прыблізна, вынікі працы над "Беларускім дэтэктывам" будуць бачныя? напiсаў Раман Кардонскі 03.09.2002, 23:00
Ну вось, Раман, я так і думала… Рамане, а што вы тады называеце распаўсюдам??!!!… бо тое, што вы апісалі = звыклая піяраўская акцыя… Раман, вам не літаратуру, вам падручнікі па маркетынгу чытаць трэба (калі вы такімі саветамі займаецеся). Бо калі так сурьёзна блытаць такія розныя рэчы - ну дык Вам тады да Бабкова, ён ужо гэта не блытае… (прабачце бабкоў, але вы у дадзеным выпадку толькі як узор, а не асоба (не ў будыйскім сэнсе../а хоцяж і ў ім..).. )) напiсала Tekla 03.09.2002, 23:30
а паттрымка, калі разавая акцыя - тады і ня трэба намагацца змяніць сьвет… а калі сурьёзна - дык … уфрррр… напiсала Tekla 03.09.2002, 23:34
Тэкле: Ды ня блытаю я нічога. Хаця хто, акрамя Арлова, праводзіць такуія піараўскія акцыі? Проста прывёў прыклад. А пра тое, што амэртыканскі пісьменьнік займаецца тым каб прапіхнуць сваю кнігу ў выдавецтва а потым у гандлёвую сетку я ведаю з прыкладу свайго знаёмгага амэрыканскага пісьменьніка. Калі ты не аўтар бэстсэлераў, - як Клэнсі, Кінг, ці Грышэм, за кнігамі якіх выдавецтвы й кнігарні самі палююць, - то ты знаходзішся ў цяжкім становішчы. Але гэта іх ня спыняе. Калі ім пачаць, як Вы напрыклад, тлумачыць, што яны не павінны гэтым займацца бо гэта-ж культура й літаратура то яны Вас, перакананы, не зразумеюць. Хаця ёсьць у іх і літаратурныя агэнты, але яны цудоўна ведаюць, што давяраць могуць толькі сабе. І што за іх гэта ніхто ня зробіць. напiсаў Раман Кардонскі 04.09.2002, 16:18
Раман, я не аб гэтым… пакінем як непаразуменьне… напiсала Tekla 04.09.2002, 22:32
Тэкле: А аб чым Вы тады? напiсаў Раман Кардонскі 05.09.2002, 16:35
Вы павiнны ўвайсьцi ў сыстэму або зарэгiстравацца (калi шчэ не зрабiлi гэтага), каб мець магчымасьць пiсаць камэнтары або навiны. | |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
